MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH NĂNG KHIẾU THỂ DỤC THỂ THAO Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

Tháng Hai 1, 2021 9:48 sáng

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

BỒI DƯỠNG HỌC SINH NĂNG KHIẾU THỂ DỤC THỂ THAO Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

 

  1. Lí do chọn giải pháp:

Cùng với các môn học khác, giáo dục thể chất là một phần quan trọng trong hệ giáo dục quốc dân, góp phần giáo dục con người phát triển toàn diện nhằm đáp ứng yêu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Giáo dục thể chất là bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành những người phát triển toàn diện có đủ sức khoẻ dồi dào, thể chất cường tráng, có cuộc sống vui tươi; hình thành và phát triển con người toàn diện đó là: Đức – Trí – Thể – Mỹ – Lao động và năng lực sáng tạo nhằm hướng tới tương lai tươi sáng những con người lao động linh hoạt, sáng tạo, sẵn sàng thích ứng với xã hội đang từng ngày đổi thay.

Trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh, chúng ta phải hình thành cho các em những thói quen chuẩn mực đạo đức cụ thể là: Lòng kính yêu ông bà, cha mẹ, kính trọng thầy giáo, cô giáo, quý mến bạn bè, giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn; thật thà dũng cảm trong học tập, lao động; lòng biết ơn những người có công với đất nước… Những thói quen này, những đức tính này thực hiện theo các chuẩn mực đạo đức nhân đạo của loài người là các yếu tố tạo thành nền tảng để hình thành và phát triển nhân cách đạo đức mới. Những thói quen hành vi đạo đức này không đơn thuần là những hành động ứng xử có được do lặp lại bằng luyện tập trong nhiều tình huống quen thuộc. Đó phải là những hành động ứng xử chịu sự kích thích của những động cơ đạo đức đúng đắn.

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển của các mặt trong đời sống xã hội, sự bùng nổ mạnh mẽ trong việc phát triển thể thao phong trào, thể thao đỉnh cao lan rộng khắp trong cộng đồng, trong đó có nhà trường. Các môn thể thao như: bóng đá, đá cầu, cờ vua, điền kinh, bơi lội… thường xuyên được tổ chức giao lưu thi đấu trong trường học và địa phương. Việc dạy học môn giáo dục thể chất và công tác tuyển chọn, bồi dưỡng học sinh năng khiếu TDTT trong trường tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng trong việc giáo dục thể chất cho học sinh và nâng cao chất lượng toàn diện trong nhà trường. Hàng năm các trường tham gia nhiều giải thi đấu thể dục thể thao ở cấp cụm, thị xã, tỉnh và toàn quốc với nhiều môn, nhiều nội dung; yêu cầu thi đấu ngày càng cao.

Chính vì vậy, để học sinh tham gia các giải đấu đạt kết quả, thành tích cao thì nhiều giáo viên đã gặp khó khăn trong việc tìm ra những biện pháp phù hợp để bồi dưỡng cho học sinh, các kĩ năng thì có nhiều nhưng lại không phù hợp với đối tượng học sinh, chưa phù hợp với sự phát triển năng lực vận động của các em. Qua quá trình dạy học, bồi dưỡng học sinh năng khiếu tôi đã tìm hiểu, ứng dụng và rút ra những kinh nghiệm xin được chia sẽ “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh năng khiếu thể dục thể thao ở trường Tiểu học”.

  1. Phần nội dung

Đặc điểm tình hình nhà trường:

 

  1. Nhà trường:

Được sự chỉ đạo sát sao của Sở giáo dục, Phòng giáo dục, được sự giúp đỡ nhiệt tình có hiệu quả của các cấp các ngành; các bậc phụ huynh học sinh nhiệt tình luôn tạo điều kiện tốt nhất để các giáo viên hoàn thành nhiệm vụ năm học.

  1. Đối với giáo viên:

Giáo dục thể chất nằm trong môi trường giáo dục toàn diện, có nghĩa là giáo dục thể chất và giáo dục các môn văn hóa khác phải đồng đều. Thực tế giáo viên dạy thể dục tiểu học nói chung và bản thân tôi nói riêng đã thực sự nhiệt tình, đưa hết khả năng của mình vào công tác bồi dưỡng, tập luyện học sinh. Luôn dành thời gian để nghiên cứu, lựa chọn phương pháp và hình thức tập luyện phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi cũng như phù hợp với sức khỏe, thể lực học sinh. Bản thân có nhiều năm dạy học tại trường nên hiểu rõ được tính cách, điều kiện cụ thể của học sinh trong trường, do đó có điều kiện áp dụng các biện pháp tập luyện phù hợp. Ban giám hiệu nhà trường đã quan tâm, tạo điều kiện mua sắm trang thiết bị đảm bảo cho công tác dạy học và huấn luyện học sinh năng khiếu thể dục thể thao.

Song bên cạnh đó một số tiết học đôi lúc sử dụng phương pháp huấn luyện thể lực chưa thật khoa học. Từ nội dung huấn luyện chưa hợp lý dẫn đến khả năng hoàn thiện kỹ thuật chưa tốt. Sự tác động của lượng vận động trong các buổi tập tới cơ thể là tương đối lớn dẫn đến khả năng chịu đựng của cơ thể các em không thích ứng làm ảnh hưởng lớn đến kết quả kiểm tra và thi đấu. Các tiết thể dục chủ yếu là giáo viên làm mẫu, học sinh làm theo; học sinh tập luyện một cách thụ động; thời gian dành cho học sinh thực hành còn ít, chưa phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, các em chưa biết cách tự đánh giá kết quả học tập lẫn nhau.

Mặt khác do quy định biên chế theo tỷ lệ giáo viên trên lớp, trường chỉ có bản thân tôi dạy thể dục nhưng lại có nhiều môn thi đấu cấp thị cũng như cấp tỉnh nên gặp một số khó khăn trong việc huấn luyện. Bên cạnh đó sân bãi, nơi tập luyện còn hạn chế: nơi học thể dục sân nền đất, mùa mưa ướt do không có mái che, mùa nắng thì oi bức làm cho việc dạy học của giáo viên cũng như việc tập luyện và bồi dưỡng của học sinh còn gặp nhiều khó khăn.

  1. Đối với học sinh:

Học sinh tiểu học lần đầu tiên các em được tham gia bồi dưỡng, tập luyện các môn thể dục thể thao nên việc gây thú, trang bị cho các em về kiến thức, kĩ năng kĩ xảo trong tập luyện từng nội dung thi đấu được thuận tiện hơn. Nhiều học sinh chăm ngoan, biết nghe lời giáo viên trong quá trình tập luyện.

Song sức khỏe, thể lực học sinh tiểu học còn hạn chế, một số em có năng khiếu nhưng sức khỏe không đảm bảo để tham gia tập luyện, thi đấu. Bên cạnh đó đa số học sinh chỉ thích học các môn văn hóa, có rất ít học sinh say mê với thể dục thể thao, đặc biệt là học sinh nữ. Khi tuyển chọn, bồi dưỡng học sinh không muốn đi tập hoặc đi theo sự bắt buộc của giáo viên. Kết quả khảo sát học sinh đầu năm học 2019 – 2020 khi học sinh bắt đầu tham gia tập luyện:

 

 

 

Môn Tổng số HS

(Tuyển chọn)

Tổng hợp đánh giá học sinh Ghi Chú
Hoàn thành tốt Hoàn thành  

Chưa hoàn thành

 

SL % SL % SL %
Bóng đá 22 4 18,2 18 81,8      
Bóng bàn 15 0 0 3 20 12 80  
Đá cầu 15 0 0 15 100 0 0  
Điền Kinh 15 0 0 12 80 3 20  
Cờ vua 15 0 0 6 40 9 60  

Ngoài ra, nhiều phụ huynh chưa quan tâm, chưa hiểu rõ tầm quan trọng của môn học nên không tạo điều kiện cho các em rèn luyện thể lực dẫn đến học sinh nhanh mệt mỏi trong thời gian tập luyện. Đặc biệt một số phụ huynh sợ tập luyện thể thao sẽ ảnh hưởng đến chất lượng học văn hóa của con em. Do đó, việc phát hiện những em có tố chất về thể dục thể thao để bồi dưỡng các em tham gia đạt hiệu quả cao trong các cuộc thi đấu cấp thị, cấp tỉnh là một vấn đề hết sức khó khăn.

2.1. Một số giải pháp được thực hiện:

Trong những năm qua chất lượng học sinh năng khiếu thể dục thể thao ở trường tôi tham gia thi đấu các cấp đã có sự kế thừa và phát triển; chất lượng thi đấu của năm sau cao hơn năm trước. Bản thân tôi đã không ngừng cố gắng tập luyện cho học sinh không quản thời gian để đạt những thành tích đáng kể. Mặc dù thành tích còn khiêm tốn ở một số nội dung thi đấu nhưng đó là sự nổ lực, cố gắng của bản thân tôi cùng tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh học sinh, đặc biệt là các em học sinh. Qua quá trình thực hiện các chỉ tiêu đăng ký, nhiệm vụ năm học, tôi đã vận dụng thực hiện các giải pháp như sau:

Giải pháp thứ nhất: Tích cực tham mưu với nhà trường về công tác sửa chữa, bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị bảo đảm cho công tác dạy học và bồi dưỡng học sinh năng khiếu TDTT.

Do đặc thù của bộ môn thể dục chủ yếu là thực hành cùng dụng cụ, chính vì vậy để thực hiện tốt nhiệm vụ thì dụng cụ để tập luyện là yêu cầu cần thiết phải có.  Hiểu được điều đó tôi tích cực làm, mượn, sử dụng đồ dùng dạy học đầy đủ. Đồng thời tham mưu với lãnh đạo nhà trường về công tác sửa chữa và bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị bảo đảm cho công tác dạy và học ngay từ đầu năm học. Bởi vậy, sân bãi, dụng cụ tập luyện luôn bảo đảm đầy đủ, an toàn và gây hứng thú học tập đối với với học sinh.

Ngoài trang thiết bị nhà trường cần phải có như: bóng đá, cầu đá, lưới đá cầu, sân bóng bàn, vợt bóng bàn, bộ cờ vua… tôi luôn chú trọng trong việc chuẩn bị sân bãi như: kẻ các sân chơi, sân thi đấu: đá cầu, bóng đá, hố bật nhảy, đường chạy,…

          Giải pháp thứ hai: Nâng cao chất lượng đại trà.

Để công tác huấn luyện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu được thuận lợi, trong công tác dạy học tôi luôn chủ động nâng cao chất lượng đại trà ở tất cả các lớp học, đặc biệt là những khối lớp có học sinh tham gia các nội dung thi năng khiếu các cấp, đồng thời tôi luôn chú trọng xây dựng nguồn cho những năm sau.

Trong quá trình lên lớp, tôi đã thực nghiệm có lồng ghép nhiều nội dung vào một tiết học, tăng khối lượng và cường độ vận động cho học sinh. Giờ học thể dục phải là một giờ hoạt động tích cực của thầy trò với mục đích là nâng cao sức khoẻ cho học sinh, gây hứng thú trong tập luyện nhằm nâng cao chất lượng tiết dạy.

Giải pháp thứ ba: Tuyển chọn “hạt giống” năng khiếu TDTT:

Trước hết tôi chọn những em hoạt động tích cực, năng nổ, nhanh nhẹn, hoạt bát, nắm động tác nhanh qua các tiết dạy trên lớp, thông qua các buổi tập từng môn cụ thể và những em có thành tích tốt trong cuộc thi ở trường, ngoài ra tôi còn căn cứ những đặc điểm sau: Về thể trạng cơ thể: chọn những học sinh có thể hình cân đối khoẻ mạnh, có chiều cao, sải chân dài, không mắc bệnh truyền nhiễm, bệnh tim mạch… Sự phát triển của cơ bắp: Lựa chọn những em cơ bắp chưa phát triển hoàn toàn, đặc biệt cơ đùi, cơ bắp chân tròn đều đang trên đà phát triển. Những đối tượng này nếu được tập luyện sẽ phát triển nhanh.

Giải pháp thứ tư: Công tác huấn luyện:

Xác định giáo viên huấn luyện là một trong những nhân tố quyết định sự trưởng thành của các em nên bản thân tôi đã xin ý kiến chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường xây dựng kế hoạch tập luyện ngay từ đầu năm học. Trong huấn luyện tôi thường có nhiều hình ảnh minh họa; giảng giải ngắn ngọn, dễ hiểu và làm nhiều động tác cụ thể, chính xác để các em quan sát tiếp thu và hiểu rõ hơn. Đặc biệt ở trường chỉ có 1 mình tôi dạy thể dục mà phải huấn luyện nhiều môn thi đấu nên tôi đã mạnh dạn tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường phân công giáo viên Tổng phụ trách Đội hỗ trợ cho từng nội dung tập luyện cụ thể.

Huấn luyện bài tập phát triển sức nhanh áp dụng với môn điền kinh (chạy và bật xa):

Dựa vào đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi và sự phát triển của cơ thể học sinh tiểu học tôi lựa chọn các bài tập sau:

– Thực hiện tốt các động tác bổ trợ cho chạy như: thực hiện chạy tại chỗ, thực hiện di động chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy tăng tốc…

– Thực hiện tốt các động tác bổ trợ xuất phát như: mặt hướng chạy, vai hướng chạy, lưng hướng chạy, ngồi xổm chuyển sang xuất phát. Sử dụng các bài tập thể dục, chạy luồn cọc, chạy dích dắc, tăng độ nhanh khoé léo. Mục đích phát triển tố chất nhanh khi các em xuất phát được tốt, nên sử dụng tốt trong giờ chính khoá sau đó áp dụng tập luyện vào buổi huấn luyện mới đạt hiệu quả cao.

Giải pháp thứ năm: Giao lưu các đơn vị:

Để rèn tính mạnh dạn, tạo điều kiện cho các em được làm quen, cọ xát, tập dượt nhiều lần trước khi thi đấu tôi tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường cho Đội tuyển học sinh năng khiếu thể dục thể thao tăng cường tiếp cận sân thi đấu cũng như giao lưu với các trường bạn; học sinh từng tham gia các giải thể thao những năm trước hoặc có kinh nghiệm, có thành tích cao môn thể thao. Qua những lần giao lưu, thi đấu như vậy các em sẽ đúc rút được kinh nghiệm, nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ, học hỏi được nhiều về kỹ thuật, chiến thuật, động tác, tâm lý khi thi đấu và khi vào tham gia giải các em cảm thấy mạnh dạn, tự tin, bản lĩnh thi đấu cao hơn.

Giải pháp thứ sáu: Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội:

          Tôi luôn gần gũi với phụ huynh học sinh, nhất là các em trong đội tuyển năng khiếu để phụ huynh chăm sóc sức khỏe; cho con ăn uống đủ chất dinh dưỡng; đảm bảo sức khỏe tốt. Tạo mọi điều kiện thuận lợi để các em tham gia tập luyện. Sự phối hợp tốt sẽ có sự hỗ trợ về vật chất lẫn tinh thần cho quá trình bồi dưỡng, tạo điều kiện trang bị đồ dùng tập luyện, hỗ trợ huấn luyện, là nguồn động viên lớn trong quá trình học tập và rèn luyện, tham gia thi đấu của học sinh.

Kết quả khảo sát học sinh sau khi đã vận dụng các giải pháp trên:

 

Môn Tổng số HS

(Tuyển chọn)

Tổng hợp đánh giá học sinh Ghi Chú
Hoàn thành tốt Hoàn thành  

 

Chưa hoàn thành

 

SL % SL % SL %
Đá bóng 25 23 92 2 8 0 0  
Bóng bàn 15 12 80 3 20 0 0  
Đá cầu 15 13 87 2 13 0 0  
Điền Kinh 15 10 67 5 33 0 0  
Cờ vua 15 15 100 0 0 0 0  

III. Kiến nghị, đề xuất: 

Lãnh đạo trường cần quan tâm, sát sao hơn đối với học sinh năng khiếu. Chú trọng giúp đỡ giáo viên, học sinh về mặt thời gian, cơ sở vật chất đảm bảo việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu có kết quả tốt nhất.

Thường xuyên tổ chức các cuộc thi hội khỏe phù đổng cấp trường để học sinh có thể rèn luyện thêm, có dịp để giúp các em phát huy tối đa nhất năng khiếu của bản thân.

Trên đây là Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh năng khiếu thể dục thể thao ở trường tiểu học “. Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong sự góp ý, bổ sung của các thầy cô giáo để các giải pháp của tôi được hoàn chỉnh nhằm phát huy và nâng cao chất lượng giáo dục thể chất và công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu TDTT ở trường tiểu học.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

 

KÍ DUYỆT CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

                                                                                                                                                                                                        HIỆU TRƯỞNG

 

 

Hoàng Thị Thái Nguyên