MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN ÂM NHẠC LỚP 2

Tháng Hai 1, 2021 9:51 sáng

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

MÔN ÂM NHẠC LỚP 2

 

  1. Lý do chọn giải pháp:

Trong hệ thống giáo dục quốc dân thì Giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng có nhiệm vụ xây dựng và phát triển tình cảm đạo đức, trí tuệ, thẫm mĩ và thể chất cho học sinh. Nhằm hình thành cơ bản ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Để đạt mục tiêu đó thì trường Tiểu học phải dạy đủ các môn. Âm nhạc là hoạt động giáo dục rất quan trọng thuộc lĩnh vực nghệ thuật. Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của trẻ. Trẻ em tham gia ca hát là được tự hoạt động để nhận thức thế giới xung quanh và bản thân mình. Bằng ngôn ngữ đặc thù của mình như: giai điệu, nhịp điệu, tính chất chặt chẽ về tiết tấu, sự hài hoà về âm thanh giúp học sinh mở rộng tầm hiểu biết phong phú thêm về kinh nghiệm sống, mang lại cảm giác xúc động về thẩm mỹ mới mẻ.

Trong khi đó, giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được trong mục đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát triển toàn diện.Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức khoa học và xã hội, có sức khoẻ, biết lao động, sẵn sàng lao động mà còn phải giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống. Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật. Trong đó có môn Âm nhạc.

Qua các bài học, các em được nghe hát, nghe nhạc, được tập hát, được biết một số kiến thức phổ thông về Âm nhạc, tất cả những cái đó sẽ tạo thành một trình độ văn hoá âm nhạc tối thiểu để góp phần cùng các môn học khác giáo dục nhân cách, làm cho các nội dung học tập ở nhà trường có tính toàn diện, làm thăng bằng, hài hoà các hoạt động của trẻ em.

Trong thực tế, khi dạy Âm nhạc tôi gặp không ít khó khăn vì bản thân được phân công dạy nhạc. Hơn nữa các chuyên đề về phương pháp giảng dạy Âm nhạc chưa được tổ chức thường xuyên. Tôi ít có điều kiện được giao lưu với giáo viên có nghiệp vụ tốt môn Âm nhạc để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, để có thêm chút kinh nghiệm trong giảng dạy được tốt hơn nữa. Bản thân tôi là giáo viên được phân công giảng dạy bộ môn, tôi nhận thấy đại đa số các em rất thích phân môn học hát bởi ca hát vốn đã là một nhu cầu của con người, ca hát phù hợp với lứa tuổi thiếu niên nhi đồng nó đem đến cảm xúc chân thực và ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm của các em. Hiện nay việc giảng dạy bộ môn này hầu hết đã có giáo viên chuyên, có nhạc cụ phục vụ cho việc giảng dạy, cùng với việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Âm nhạc sẽ giúp các em tìm được niềm vui, cảm thụ được nội dung giai điệu, tiết tấu qua từng bài hát, kích thích tiềm năng nghệ thuật làm cho đời sống tinh thần của trẻ thêm phong phú. Những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các em, giúp trí tuệ, óc tưởng tượng phát triển, làm cho các em ngày càng gắn bó với quê hương, đất nước…

Tất cả những điều đó bước đầu giúp các em làm quen với một số kĩ năng đơn giản về ca hát và thói quen hát đúng, góp phần cùng những môn học khác giáo dục nhân cách, tính tập thể, kỉ luật, tính chính xác…làm cho việc học tập ở trường có tính toàn diện , hài hoà với các hoạt động học tập của trẻ và đặc biệt duy trì các thói quen tốt trong học tập cũng như niềm say mê, yêu thích âm nhạc…

Để làm được như vậy người giáo viên phải có những kiến thức âm nhạc vững vàng và đặc biệt có những biện pháp để nâng cao chất lượng của phân môn âm nhạc ở Tiểu học nói chung và môn âm hạc học sinh lớp 2 nói riêng.

Từ thực tế đó, tôi xin mạnh dạn đưa ra “Một số giải pháp nâng cao chất lượng môn Âm nhạc cho học sinh lớp 2 ” là những kinh nghiệm mà tôi đã đúc kết được trong những năm công tác với mong muốn góp phần trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ học tập lẫn nhau để cùng tiến bộ, cùng đi đến giải pháp tốt nhất giúp học sinh của chúng ta đạt được kết quả tốt nhất đối với môn Âm nhạc.

  1. PHẦN NỘI DUNG:

Trước khi thực hiện các giải pháp tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng môn âm nhạc lớp 2 vào tháng 10 năm học 2019-2020:

 

Lớp Tổng số HS Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
SL % SL % SL %
2A 19 2 10,5 14 73,7 3 15,8
2B 18 2 11,1 14 77,8 2 11,1
Tổng 37 4 10,8 28 75,7 5 13,5
  1. Giải pháp thứ nhất: Đổi mới phương pháp giảng dạy Âm nhạc lớp 2.

Phương pháp dạy là một vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết trong toàn bộ quá trình giảng dạy. Đối với một người giáo viên giỏi về chuyên môn chưa đủ mà còn cần phương pháp giảng dạy. Nêu phương pháp giảng dạy còn hạn chế kiến thức mà người giáo viên truyền đạt cho người học sinh sẽ trở nên khó khăn và nặng nề với các em. Ngược lại nếu người thầy có phương pháp hướng dẫn học sinh tốt thì các em sẽ cảm thấy tiếp thu kiến thức một cách hết sức nhẹ nhàng. Chính vì vậy, người giáo viên muốn khẳng định vị trí, vai trò của mình trong sự nghiệp thì bản thân phải không ngừng đổi mới phương pháp dạy học. Quan trọng hơn nữa đó là phần chuẩn bị giáo án, đồ dùng dạy học của giáo viên trước khi lên lớp. Ngoài các phương pháp chung thường được sử dụng, dạy âm nhạc phải chú ý đến đặc trưng của nghệ thuật âm thanh và cần chú ý vận dụng những vấn đề.

  1. Giải pháp thứ hai: Phương pháp luyện thanh.

Để giọng hát hay, truyền cảm cần phải thường xuyên luyện giọng. Trước tiên cần làm quen với luyện thanh. Luyện thanh là hát giai điệu với một hoặc một số mẫu âm nhất định hoặc hát một bài hát đã học. Luyện thanh giúp cho giọng hát được đều, trôi chảy, rõ ràng, âm sắc âm lượng thống nhất ở tất cả các âm khu của giọng.

Khởi động giọng là một phương pháp khởi động ban đầu để chuẩn bị cho giờ học học hát. Nó làm cho giọng của người hát mở ra và giọng hát được sáng, trong trẻo, những câu hát khó và cao có thể người hát thực hiện được.

Những kiến thức chung về ca hát rất cần thiết cho mỗi giáo viên âm nhạc đang trực tiếp giảng dạy bộ môn âm nhạc vì vậy tôi đã thực hiện và chọn biện pháp này.

  1. Giải pháp thứ 3: Hát kết hợp gõ đệm theo tiết tấu, nhịp, phách.

Việc sử dụng các nhạc cụ để gõ đệm theo khi hát làm cho bài hát sinh động, gây hứng thú, giúp các em giữ được nhịp độ của bài mà không bị cuốn nhanh. Thông thường, có 3 cách gõ đệm để luyện tập củng cố bài hát đó là: Hát gõ đệm theo nhịp, phách, tiết tấu. Tuy nhiên tuỳ theo từng bài hát cụ thể mà vận dụng cho phù hợp.

Đối với 2 các em chưa nhận biết hình nốt và giá trị của các nốt trắng, nốt đen, nốt móc đơn, dấu lặng đơn, dấu lặng đen. Mà với lứa tuổi ở lớp này chỉ yêu cầu hát đúng giai điệu theo phương pháp truyền miệng của giáo viên. Các em biết gõ tiết tấu, gõ nhịp là thông qua giáo viên với các thao tác đó học sinh bắt chước theo giáo viên.

Mỗi nốt trên khuông nhạc giáo viên đã đánh dấu x tương ứng với tiếng được gõ trong ô nhịp. Không giải thích vì sao chỉ nhận xét về hai cách gõ. Sau đó hướng dẫn học sinh cách tự xác định tiết tấu, phách ở những câu còn lại trong bài hát. Để phân biệt hai cách gõ trên giáo viên chia lớp thành hai nhóm, mỗi nhóm thực hiện gõ một cách, khi đã được gõ và được nghe các em sẽ nhận biết được điểm khác của hai cách gõ trên.

  1. Giải pháp thứ tư: Hát thể hiện tính chất nhạc điệu, kết hợp vận động

* Tiết 2 trọng tâm là luyện tập, cho HS nghe  bài hát qua băng để nhớ lại giai điệu của bài. Giáo viên dạo đàn, học sinh hát lại bài hát. Phát hiện những câu, từ trong bài các em hát chưa đúng để sửa. Giáo viên đàn đúng theo bản nhạc khoảng 2 lần, hát mẫu lại câu hát đó và bắt  nhịp cho tập lại theo.

Thực hiện hát gõ đệm theo tiết tấu, thể hiện tính chất nhạc điệu của bài. Hát ôn dưới dạng trò chơi: hát đuổi, hát đối đáp, bên hát lời, bên gõ đệm theo phách, nhịp, hát kết hợp vận động.

Ví dụ: Giáo viên đàn lại bài hát, yêu cầu học sinh gõ đệm theo nhịp, theo phách hoặc tiết tấu. Giáo viên yêu cầu học sinh hát câu 1, nhẩm và gõ theo phách câu 2 rồi lại hát câu 3, gõ đệm câu 4… cũng có thể chỉ cho các em gõ theo tiết tấu của bài.

* Hát kết hợp vận động theo nhạc: Muốn đạt kết quả cao nhất khi trình bày một bài hát kết hợp vận động theo nhạc thì trước hết phải đảm bảo được các tiêu chí sau:

– Hát tốt bài hát

– Đúng nhạc

– Đúng động tác

– Hình thức biểu diễn

* Các hình thức luyện tập này vừa hiệu quả lại vừa thu hút học sinh tham gia. Hơn thế nữa, trong khi dạy tôi luôn mở rộng hiểu biết xung quanh bài hát như giới thiệu về tác giả, về nội dung, liên hệ với các lĩnh vực văn học, lịch sử, địa lý, giới thiệu các bài hát khác viết cùng chủ đề…Đặc biệt, tôi luôn chú trọng đến nội dung của bài hát nhằm liên hệ thực tế để giáo dục tình yêu quê hương, yêu ông bà cha mẹ, yêu thầy cô, yêu bạn bè, đoàn kết giúp bạn…

  1. Giải pháp thứ năm: Sử dụng nhạc cụ trong giờ học âm nhạc

* Đàn điện tử organ.

Đây là một nhạc cụ rất cần thiết, nó được sử dụng trong cả tiết học và trong cả quả trình dạy âm nhạc.Nhạc cụ này không những giúp cho GV và HS hát chuẩn xác bài hát, đúng giai điệu, độ cao mà còn giúp bài hát sinh động hơn, thể hiện được tình cảm qua bài hát.Giúp tiết học thêm phần vui tươi, nhộn nhịp, HS ham thích và bớt nhàm chán trong giờ học âm nhạc.

Nhạc cụ còn là chỗ dựa, đồng thời còn nâng cánh cho tiếng hát hay hơn.

Không nên lạm dụng sử dụng nhạc cụ một cách thái quá.Nếu tiếng đàn quá to, GV lại đàn liên tục, sẽ vừa ác tiếng hát vừa xao nhãng việc bao quát lớp học.

* Thanh phách, song loan,…..

Đây là nhạc cụ học sinh thường sử dụng trong giờ học âm nhạc,đặc biệt là gõ theo nhịp, phách.

Ở lớp 2 các em được học 12 bài hát, trong đó có 11 bài ở nhịp 2/4 và 1 bài ở nhịp 3/4 (Chúc mừng sinh nhật)

* Hướng dẫn học sinh đánh nhịp 2/4

 

 

 

1 phách mạnh

1 phách nhẹ

 

* Hướng dẫn học sinh đánh nhịp 3/4

1 phách mạnh, 2 phách nhẹ

– Sau khi GV hướng dẫn HS đánh nhịp thành thạo thì cho các em ghép với nhạc và hát.Qua hình thức này các em hiểu được tay của chỉ huy trong quá trình tập hát và khắc sâu thêm bài hát mà các em đã được học.

  1. Giải pháp 6: Tổ chức trò chơi âm nhạc

Như chúng ta đã biết, giáo dục âm nhạc cho HS tiểu học nói chung và HS lớp 2 nói riêng phải bằng mọi hình thức và nhiều biện pháp vì thế tổ chức giờ học dưới hình thức trò chơi âm nhạc rất được HS thích thú và là biện pháp mang lại hiệu quả rất cao. Đồng thời tạo sân chơi, giúp các em HS gắn bó, hòa đồng với nhau.Giúp HS được học mà chơi, chơi mà học, làm thư giãn tinh thần qua những tiết học văn hóa, làm giờ học âm nhạc phong phú, hấp dẫn.Góp phần giúp HS phát triển trí tuệ.

Ví dụ: Trong những tiết ôn tập 2 bài hát hay trong những tiết ôn luyện của buổi thứ 2 GV nên tổ chức dưới hình thức trò chơi âm nhạc.

  1. Giải pháp 7: Biện pháp khen thưởng

Đây là một biện pháp rất phù hợp với đặc điểm tâm lý của HS Tiểu học nói chung và HS khối 2 nói riêng.

Biện pháp này giúp HS có hứng thú, tự tin khi tham gia học tập.

* Hình thức khen thưởng:

– Bông hoa A+: Giáo viên trao tặng khi HS hát, biểu diễn, vận động.

– Giáo viên tổng kết và phát thưởng vào cuối cuối học kỳ, cuối năm học cho những HS học xuất sắc môn  âm nhạc.

– Trong quá trình góp ý, sửa sai giáo viên nên nhẹ nhàng nhất là khi các em phát âm chưa chuẩn, hát chưa rõ lời và chưa đúng cao độ.

– Phối hợp giáo viên chủ nhiệm để khen thưởng, phát huy những HS có năng khiếu âm nhạc.

Kết quả môn học âm nhạc cuối năm học 2019-2020 sau khi thực hiện các giải pháp:

 

Lớp Tổng số HS Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành
SL % SL % SL %
2A 19 8 42,1 11 57,9 0 0
2B 18 7 38,9      11 61,1 0 0
Tổng         37 15 40,5     22 59,5 0 0

 

III. ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ

  1. Đối với cấp quản lí giáo dục:

Tạo điều kiện thuận lợi cho GV, có đủ sách tham khảo, các trang thiết bị phục vụ cho bộ môn.

Tạo điều kiện về cơ sở vật chất để GV và HS có thể học tập, nâng cao kiến thức trong và ngoài giờ học, tạo cho các em những sân chơi để các em có điều kiện thể hiện những hiểu biết hơn về môn Âm nhạc. Thường xuyên tổ chức cuộc thi “Tiếng hát tuổi thơ”, ” giai điệu tuổi hồng”… các chuyên đề hội thảo về dạy Nghệ thuật nói chung và phân môn Âm nhạc nói riêng.

  1. Đối với nhà trường:

Tạo điều kiện hơn nữa để học sinh phát triển môn âm nhạc như đầu tư phòng chức năng có đầy đủ nhạc cụ cho học sinh (hệ thống âm thanh chuyên dụng có chất lượng cao…) để học sinh có nhiều điều kiện phát triển hơn môn Âm nhạc. Với khả năng và năng lực của bản thân , tôi luôn cố gắng hết mình tuy nhiên, đây mới chỉ là cách nhìn chủ quan của tôi trên một đối tượng học sinh nhất định, chắc chắn vẫn còn thiếu sót cần được bổ sung, khắc phục. Rất mong nhận được sự góp ý của Ban giám khảo để các giải pháp được hoàn thiện, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Âm nhạc lớp 2.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

 

KÍ DUYỆT CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

                                                                                             HIỆU TRƯỞNG

 

 

 

Hoàng Thị Thái Nguyên